W XVII wieku Nysa i księstwo znajdują się pod panowaniem katolickich Habsburgów, a przez teren Śląska przetaczają się kolejne spory na tle religijnym, które jednak już wyraźnie tracą na sile, a coraz większego znaczenia nabierają ruchy związane z kontrreformacją.

Jezuici na arenie dziejowej pojawiają się w I poł. XVI wieku, kiedy to Ignacy Loyola wraz z grupą studentów z Sorbony złożyli ślub czystości, ubóstwa i pielgrzymki do Jerozolimy. Jak się okazało niedługo później – wyprawa do Jerozolimy nie była możliwa z powodu wojen prowadzonych przez Wenecję, w związku z czym oddali się do dyspozycji papieża.

Zakonnicy słynęli przede wszystkim ze swojego wysokiego poziomu szkolnictwa, które uchodziło wówczas za bardzo nowoczesne. W większości państw system edukacji praktycznie nie istniał – to też zakonnikom przypadła organizacja szkół na wszelkim szczeblu. W średniowieczu dostęp do edukacji był bardzo ograniczony i wąski. Co prawda były szkoły parafialne, jednak na posłanie swoich dzieci mogli pozwolić sobie jedynie bogaci mieszczanie. Regres szkół parafialnych przypada na początek XVI wieku, kiedy w Europie rozprzestrzenia się protestantyzm, który postuluje między innymi odsunięcie duchownych od nauczania.

Do Nysy jezuici trafili w 1622 roku, staraniem biskupa wrocławskiego Karola I. Oczywiście nie był to tylko gest dobrej woli, a sprytny ruch, który miał umocnić biskupią pozycję z Nysie. W tym miejscu trzeba koniecznie przypomnieć, iż w czasach baroku biskupi za swą stałą siedzibę obrali Nysę, w której mieli względny posłuch i władzę – czyli wszystko to, czego im brakowało w protestanckim Wrocławiu. Jezuici słynęli już ze swoich szkół i silnego poparcia dla kontrreformacji. Biskup miał naprawdę dalekosiężne plany, bowiem planował w Nysie powołanie uniwersytetu, na kilkadziesiąt lat przed Wrocławiem!

Kto wie jak potoczyłyby się losy biskupiej Nysy, gdyby w mieście faktycznie udało się powołać wówczas uniwersytet? Jedno można powiedzieć na pewno – miasto wprost niewyobrażalnie zwiększyłoby swoją rangę i prestiż, a co za tym idzie i samą wielkość wraz z populacją – co w oczywisty sposób przełożyłoby się na finanse.

Jezuici zostali osadzeni na Rynku Solnym, gdzie od XV wieku rezydowali bożogrobcy tj. w gotyckim klasztorze i kościele pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Bożogrobcy zostali natomiast przeniesieni na ulicę św. Piotra, gdzie otrzymali średniowieczny kościół pod wezwaniem św. Piotra (pierwotny kościół znajdował się w miejscu dzisiejszego klasztoru oraz sali gimnastycznej Szkoły Diecezjalnej).

 

Serce_księcia-biskupa_wrocławskiego_Karola_Habsburga

Ampułka z sercem biskupa. Fot. Wikipedia

Również sama postać biskupa rysuje się niezwykle barwnie i soczyście – stanowi idealną propozycję do nakręcenia wysokobudżetowego serialu. Karol urodził się w 1590 roku jako pogrobowiec, w związku z czym rodzina postanowiła go oddać na wychowanie jezuickie. Był synem Karola Styryjskiego, arcyksięcia Austrii, i Marii Anny Bawarskiej, która z kolei była siostrzenicą jego ojca. Brat królowej polskiej Anny, żony Zygmunta III. Późniejszy biskup dość szybko pnie po kolejnych szczeblach – w 1602 roku trafił do kanonii w Salzburgu, a 3 lata później w Brixen i Pasawie. W wieku 28 lat zostaje wybrany biskupem wrocławskim, a w 1619 roku zaczyna piastowanie funkcji wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, które de facto (oczywiście w zmienionej formule) funkcjonuje do dziś. Jak się okazało kilka lat później to nie był jeszcze koniec. W 1624 z rąk króla Hiszpanii, otrzymał tytuł wicekróla Portugalii, którego niestety nie odebrał. Zmarł na febrę w drodze do Madrytu.Karol Habsburg większość czasu jako biskup spędzał w Nysie, którą ukochał do tego stopnia, iż kazał swoje serce złożyć właśnie w Śląskim Rzymie. Złota ampułka z biskupim sercem obecnie przechowywana jest w Skarbcu św. Jakuba, który mieści się w gotyckiej dzwonnicy.

Przedwczesna i niespodziewana śmierć biskupa zniweczyła plany utworzenia uniwersytetu w Nysie, jednak jezuici już działali w mieście, a dzięki hojności biskupiej mieli wkrótce przystąpić do wznoszenia pierwszych barokowych budowli na Rynku Solnym, o których w już w kolejnych odcinkach.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.