Fontanna Trytona stoi u zbiegu ulic Brackiej, Celnej i Rynku od ponad 300 lat. Dziś to prawdziwa ozdoba miasta. Dawniej oprócz funkcji dekoracyjnych spełniała także funkcje gospodarcze – dostarczała po prostu wody.

Obecna fontanna powstała w latach 1700-1701, co zresztą zostało uwiecznione na jej poszczególnych elementach. U podnóża głównej niecki wykuto datę 1700, natomiast na kartuszu herbowym widnieje data 1701. Na rysunku z XVI wieku, który przedstawia Nysę z lotu ptaka w miejscu w którym znajduje się fontanna również znajdowała się bliżej nieokreślona studnia.

tryton bazylikaNyski Tryton szczęśliwie przetrwał wszystkie zawieruchy dziejowe. Zarówno oblężenie miasta w 1807 roku (kiedy to według ówczesnych kronik w mieście nietknięte ogniem artyleryjskim zostało zaledwie 5 domów), oraz II wojnę światową. Wtedy zarówno wraz z wejściem Armii Czerwonej, jak i późniejszej odbudowy miasta, zniknęła niemal cała zabytkowa zabudowa.

Dlaczego nyski Tryton gra na muszli? Do czasów antycznych odwoływał się nie tylko renesans ale również i barok. Tryton, który był synem Posejdona gra na muszli ponieważ ten motyw miał symbolizować ład i harmonię, a ponadto w czasach nowożytnych dużą popularność zdobyła ideologia stoicyzmu.

Nyska fontanna nawiązuje do rzymskiej del Tritone z połowy XVII wieku. Tryton grający na muszli został umiejscowiony na sporych rozmiarów muszli, która opiera się na trzonie z czterema delfinami i kartuszem herbowym Nysy z datą 1701 i inskrypcją S.P.Q.N. – „Senatus Populusque Nissiensis” – „senat i lud nyski”, która nawiązuje również do rzymskich tradycji, gdzie umieszczano S.P.Q.R. – „Senatus Populusque Romanus” czyli „senat i lud rzymski”.

Co ciekawe fontanna nie zawsze wyglądała dokładnie jak dziś. Na starych zdjęciach widać ciekawie wyprowadzone rurki z delfinich pysków, które kierowały wodę aż do granicy niecki. Dziś woda tryska bezpośrednio z paszczy delfinów. Do zakończenia II wojny światowej mała niecka, która dziś jest skierowana w stronę kamieniczek, znajdowała się niejako od fontu fontanny czyli od ulicy Celnej. Przez pewien okres po 1945 roku wokół głównej niecki było zorganizowane rondo. Przeniesienie małej niecki nastąpiło wraz ze zmianą organizacji ruchu. Wytyczono nowe ulice, a chodnik od ulicy Brackiej odniesiono o wysokość kostki brukowej.

Dziś w nyskim śródmieści, w którym dominują głównie bloki mieszkalne fontanna wywiera znacznie większe wrażenie na odbiorcach, niż przed 1945 roku. Wówczas całe śródmieście było naszpikowane niezwykle ciekawymi kamieniczkami i malowniczymi placami, ulicami. Przed II wojną światową wokół fontanny organizowano także mały targ, na którym dominowały produkty spożywcze.

 

Fotografie archiwalne: dolny-slask.org, fotopolska.eu

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.